Taras potrafi zamienić się w przytulny ogród, ale tylko wtedy, gdy rośliny pasują do ilości światła, wiatru i tempa wysychania podłoża. Kwiaty na taras dobiera się więc nie tylko według koloru, lecz także odporności i wielkości donicy. Poniżej zestawiam sprawdzone gatunki do słońca, półcienia i cienia, a także podpowiadam, jak stworzyć kompozycję łatwą w pielęgnacji.
Dobry wybór zaczyna się od warunków na tarasie
- Południowy taras najlepiej obsadzić pelargoniami, werbeną, lawendą, lant aną lub osteospermum.
- W półcieniu dobrze radzą sobie begonie, fuksje, niecierpki i bakopa.
- Do cienia pasują przede wszystkim rośliny o ozdobnych liściach, takie jak funkie, żurawki i paprocie.
- Jedna większa donica powinna mieć zwykle minimum 25-40 litrów, jeśli ma pomieścić kilka roślin.
- Najładniejsze zestawy łączą roślinę wysoką, wypełniającą i zwisającą.
Najpierw sprawdź światło, wiatr i tempo wysychania donic
Zanim kupię pierwszą sadzonkę, obserwuję taras przez cały dzień. Liczy się nie tylko kierunek świata, ale również cień rzucany przez ścianę, markizę albo sąsiedni budynek. Południowa wystawa daje dużo światła, lecz latem szybko nagrzewa donice i wysusza ziemię.
| Warunki | Co dzieje się z roślinami | Gatunki warte rozważenia |
|---|---|---|
| Pełne słońce, około 6 godzin światła lub więcej | Podłoże szybko przesycha, liście mogą być narażone na poparzenia | Pelargonia, werbena, lawenda, lantana, osteospermum |
| Wschód lub zachód, kilka godzin słońca | Warunki są łagodniejsze, ale wiatr nadal może przesuszać liście | Bakopa, lobelia, szałwia, begonia, fuksja |
| Północ lub głęboki cień | Kwitnienie jest słabsze, a ziemia schnie wolniej | Funkia, żurawka, paproć, bluszcz, niecierpek |
Na odkrytym tarasie trzeba doliczyć jeszcze podmuchy wiatru. Wysokie, lekkie rośliny mogą się przewracać, dlatego ustawiam je w ciężkich pojemnikach albo grupuję kilka donic razem. Stabilność i odpływ wody są ważniejsze niż efektowny, ale delikatny okaz.
Rośliny, które dobrze znoszą mocne słońce
Na nagrzewającym się tarasie najpewniejszym wyborem są gatunki, które tolerują krótkie przesuszenie i intensywne światło. Pelargonie rabatowe oraz bluszczolistne kwitną długo, a przy regularnym usuwaniu przekwitłych kwiatów szybko tworzą gęste kępy. Surfinie i werbeny efektownie zwisają z wysokich pojemników, ale potrzebują częstszego podlewania.
Najbardziej uniwersalne propozycje
- Pelargonia sprawdza się u osób, które chcą dużo kwiatów przy stosunkowo prostej pielęgnacji.
- Werbena tworzy kolorowe, przewieszające się pędy i dobrze wygląda w skrzyniach oraz wiszących koszach.
- Lawenda potrzebuje przepuszczalnego, raczej suchego podłoża. Nie lubi stojącej wody, szczególnie zimą.
- Lantana kwitnie długo i przyciąga owady zapylające, ale w polskim klimacie zwykle wymaga zimowania w jasnym pomieszczeniu.
- Osteospermum, nazywane też stokrotką afrykańską, najlepiej prezentuje się w miejscu osłoniętym i bardzo jasnym.
- Rozmaryn i szałwia łączą funkcję dekoracyjną z użytkową, choć nie zawsze bezpiecznie zimują w małej donicy.
Moim zdaniem na słonecznym tarasie lepiej sprawdza się prosty zestaw dwóch lub trzech odpornych gatunków niż kolekcja roślin o zupełnie różnych wymaganiach. W jednej donicy można połączyć na przykład pelargonię, werbenę i kocankę. Podobne zapotrzebowanie na wodę ułatwia pielęgnację i ogranicza ryzyko, że jedna roślina będzie przesuszona, a druga przelana.
Na półcień i cień wybierz kolor liści oraz kwiatów
Taras bez pełnego słońca wcale nie musi być ponury. W półcieniu bardzo dobrze wyglądają begonie stale kwitnące, fuksje, niecierpki i bakopy. Fuksja daje eleganckie, zwisające kwiaty, natomiast begonia jest bardziej wyrozumiała, gdy miejsce bywa wilgotne i osłonięte.
W głębszym cieniu nie warto na siłę sadzić roślin, które potrzebują słońca. Lepiej wykorzystać gatunki ozdobne z liści, takie jak funkie, żurawki, paprocie i bluszcze. Ich kwiaty mogą być dodatkiem, ale główną dekoracją pozostaje kolor, faktura i kształt liści.
Przy północnej ścianie ziemia schnie wolniej, dlatego podlewanie powinno być rzadsze niż na południu. Nadal potrzebny jest jednak odpływ wody, ponieważ mokre podłoże w ciężkiej donicy sprzyja gniciu korzeni. Cień nie oznacza całkowitego braku światła, więc nawet rośliny cienioznośne powinny mieć jasne stanowisko.
Sezonowe kwitnienie czy roślina na lata
Rośliny sezonowe dają szybki efekt i pozwalają co roku zmieniać wygląd tarasu. Pelargonie, surfinie, begonie czy niecierpki można posadzić po ustąpieniu przymrozków, a jesienią zastąpić je chryzantemami, wrzosami albo trawami ozdobnymi.
Byliny, krzewy i małe drzewka wymagają większych pojemników, ale mogą zdobić taras przez wiele sezonów. W dużej donicy dobrze prezentują się trawy ozdobne, lawenda, hortensja bukietowa w odmianie karłowej, bukszpan, ostrokrzew oraz niewielkie iglaki. Roślina wieloletnia w pojemniku jest bardziej narażona na mróz niż egzemplarz posadzony w gruncie, ponieważ jej korzenie są otoczone cienką warstwą podłoża.
Jeśli na tarasie mają pojawić się rośliny iglaste lub krzewy jako zielone tło, a w domu są dzieci albo zwierzęta, sprawdzam wcześniej ich właściwości. Przy tujach pomocne będzie omówienie tematu trujących tui, zwłaszcza gdy donice stoją przy przejściu lub miejscu zabawy.
Nie każda roślina opisana jako mrozoodporna przetrwa zimę w pojemniku. Przed zakupem sprawdzam nie tylko gatunek, ale również odmianę, wielkość donicy i możliwość osłonięcia jej przed mrozem. Czasem rozsądniej potraktować efektowną roślinę jako sezonową niż ryzykować jej utratę po jednej zimie.
Jak dobrać donice i stworzyć spójną kompozycję
Najczęstszy błąd to sadzenie kilku roślin w zbyt małym pojemniku. Dla jednej średniej sadzonki wystarczy donica o średnicy około 20-25 cm, natomiast kompozycja z trzech roślin potrzebuje zwykle pojemnika o średnicy 30-40 cm i objętości co najmniej 25 litrów. Większe krzewy i trawy powinny dostać jeszcze więcej miejsca.
Każda donica musi mieć otwory odpływowe. Na dnie można zastosować warstwę drenażową, ale nie zastąpi ona otworów ani przepuszczalnego podłoża. Ziemia ogrodowa z wykopu bywa zbyt ciężka, dlatego lepiej użyć gotowego podłoża do roślin balkonowych, dopasowanego do wymagań konkretnego gatunku.
Przeczytaj również: Hortensja ogrodowa czy bukietowa? Różnice i zasady pielęgnacji
Prosty układ, który zwykle działa
- Roślina pionowa buduje wysokość, na przykład trawa ozdobna, szałwia albo pelargonia stojąca.
- Roślina wypełniająca zagęszcza środek donicy, na przykład begonia, lantana lub żurawka.
- Roślina zwisająca zmiękcza krawędź pojemnika, na przykład werbena, bakopa, lobelia albo bluszcz.
Taki układ jest bardziej efektowny niż kilka identycznych sadzonek ustawionych w równych odstępach. W aranżacji tarasu trzymam się zwykle jednej palety dwóch lub trzech kolorów. Dzięki temu nawet różne gatunki wyglądają jak przemyślana całość, a nie przypadkowa kolekcja.
Pielęgnacja decyduje o wyglądzie przez cały sezon
Rośliny w donicach podlewam wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża lekko przeschnie. Na południowym tarasie może to oznaczać codzienną kontrolę, a podczas upałów także podlewanie rano i wieczorem. Nie leję wody po kwiatach w pełnym słońcu, ponieważ mokre płatki i liście mogą ulec uszkodzeniu.
Nawożenie zaczynam zwykle około dwóch tygodni po posadzeniu, o ile podłoże nie zawiera nawozu długodziałającego. Rośliny kwitnące dokarmiam zgodnie z instrukcją na opakowaniu, najczęściej co 7-14 dni w okresie intensywnego wzrostu. Więcej nawozu nie oznacza więcej kwiatów, a zbyt duża dawka może uszkodzić korzenie.
Regularnie usuwam przekwitłe kwiatostany i suche liście. Ten prosty zabieg poprawia wygląd oraz często pobudza roślinę do dalszego kwitnienia. Przy bylinach, takich jak floksy, osobne zasady dotyczą cięcia po zakończeniu kwitnienia, dlatego przed skróceniem pędów sprawdzam zalecenia dotyczące pielęgnacji floksów po kwitnieniu.
Przed pierwszymi przymrozkami przenoszę do jasnego, chłodnego pomieszczenia te rośliny, które nie tolerują polskiej zimy. Pozostałe donice ustawiam przy ścianie, izoluję od podłoża i osłaniam pojemniki materiałem przepuszczającym powietrze. Zimą ograniczam podlewanie, ale nie dopuszczam do całkowitego wyschnięcia bryły korzeniowej.
Najlepszy zestaw powstaje z dopasowania, nie z przypadku
Na słonecznym tarasie postawiłbym na pelargonie, werbeny i lawendę, w półcieniu wybrałbym begonie albo fuksje, a w cieniu połączyłbym funkie, żurawki i bluszcz. Najważniejsze jest dopasowanie roślin do światła, wielkości donicy oraz częstotliwości podlewania. Gdy te trzy warunki się zgadzają, nawet niewielki taras może wyglądać dekoracyjnie od wiosny aż do jesieni.
